Fatale woningbranden

Elke 5 dagen sterft er iemand in België door een woningbrand!

In 2021 vielen er al minstens 40 doden door woningbranden in België. Een cijfer dat doet nadenken!

In Vlaanderen vielen er minstens 16 doden, in Wallonië 19 en in Brussel 5 wat nu al meer dan een verdubbeling is tegenover 2020.

8 jongeren, 21 volwassenen en 11 senioren (65+) lieten het leven bij woningbranden. Enkel in 2015 vielen er meer slachtoffers onder de jongeren te betreuren. 

Sinds de start van de telling in 2014 zijn de maanden april en mei van dit jaar de zwartste maanden. We zien meer dan een verdubbeling van het aantal doden tegenover het gemiddelde in die maanden.


Download hier je exemplaar van onze infographic ‘Fatale woningbranden 2021’ of laat ons weten of je nog vragen of opmerkingen hebt.


Fatale woningbranden 2020

Afgelopen jaar kenden we meer dan een verdubbeling van het aantal doden in Vlaanderen tegenover 2019. In Wallonië zijn er sinds 2014 nog nooit zoveel fatale woningbranden geweest. We moeten dus zeer snel komen tot een drastische daling van het aantal doden en gewonden door brand.

“Voldoende rookmelders en een afgesproken vluchtplan redden levens!”

Woningbranden in België eisen enorm veel slachtoffers. De laatste jaren valt ook een toename van het aantal branden op. Naast het vermijden van brandrisico’s in en om de woning, is het belangrijk dat geïnvesteerd wordt in voldoende rookmelders met een 10-jarige vaste batterij.

Weinig mensen weten dat als er ’s nachts brand uitbreekt je heel weinig kans hebt om tijdig wakker te worden. Als je slaapt, ruik je immers niets. De rook van een brand verspreidt zich zeer snel en is verstikkend.

Voldoende rookmelders en een afgesproken vluchtplan helpen om het aantal doden en gewonden door woningbranden te verminderen. Belangrijk is om alle risicoplaatsen te voorzien van een rookmelder, met uitzondering van locaties waar valse alarmen mogelijk zijn, zoals de keuken, de badkamer en plaatsen waar de temperatuur zakt tot 4°C of stijgt tot 38°C, bijvoorbeeld de kelder, de garage, de veranda en een onafgewerkte zolder. Op die plaatsen is uiteraard ook een risico op brand, dus moet een rookmelder in de nabijheid ervan geplaatst worden.

“Eén rookmelder per verdieping is te weinig!”

Stel, je plaatst een rookmelder in de nachthal en er breekt brand uit in de slaapkamer van je kind. Het duurt dan tot de rook aan die rookmelder komt voor je verwittigd wordt. De rookmelder gaat te laat alarm geven. Op de kinderkamers en alle slaapkamers hoort dus een rookmelder. Als de brand snel gedetecteerd wordt, blijft deze beperkt en is een vluchtweg beschikbaar.

In een doorsnee gezinswoning zijn 6 tot 8 rookmelders nodig om te zorgen voor een snelle detectie. In elke woning zijn meerdere elektrische toestellen aanwezig, die een risico op brand inhouden. Denk hierbij aan de vaatwas, wasmachine en droogkast, maar ook het opladen van elektrische fietsen, laptops en smartphones houdt een risico in. Op deze plaatsen of in de buurt ervan dient dus een rookmelder geplaatst te worden. In grotere woningen worden bij voorkeur gekoppelde rookmelders geplaatst, zodat het alarm op meerdere plaatsen hoorbaar is.

“Het alarm van de rookmelders dient steeds hoorbaar te zijn tot in de slaapkamer en tijdens de diepe slaap!”

Naast het plaatsen van voldoende rookmelders, is het belangrijk om te kunnen terugvallen op een geoefend vluchtplan. Dit zorgt ervoor dat iedereen de woning tijdig en veilig kan verlaten.


2020 een dodelijk jaar!

In 2020 eisten woningbranden in België minstens 76 doden, waarvan 27 vrouwen en 46 mannen. Bij 3 doden is het geslacht onbekend. 40 stierven in Wallonië, 2 in Brussel en 34 in Vlaanderen.

Het jongste slachtoffer was 24 en het oudste slachtoffer 96 jaar. De gemiddelde leeftijd van de doden door woningbranden is 64 jaar. Van 10 slachtoffers is de leeftijd niet bekend.

68,4% van de fatale woningbranden vonden plaats in eensgezinswoningen.

De 76 doden komen door een totaal van 72 fatale woningbranden, waarvan 37 in Wallonië, 2 in Brussel en 33 in Vlaanderen.

Dodelijke slachtoffers door woningbrand (2020)
Slachtoffers per leeftijd en geslacht (2020)
Slachtoffers per tijdstip van de dag (2020)
Slachtoffers per type woning (2020)

Opmerking: sinds de start van de telling in 2014 zijn in Wallonië nog nooit zoveel doden geweest. Ook in Vlaanderen vielen veel dodelijke slachtoffers. Enkel in 2016 lag dit cijfer nog hoger.

“Het is het eerste jaar dat er geen kind en niemand onder de leeftijd van 18 jaar omkomt door een woningbrand!”


Enorme stijging tegenover 2019!

Tegenover 2019 is er een enorme stijging van het aantal doden door woningbranden in België. Toen vielen er minstens 53 doden door een totaal van 45 fatale woningbranden, waarvan 32 vrouwen en 20 mannen. Bij 1 dode is het geslacht onbekend. Er vielen 34 doden in Wallonië, 3 in Brussel en 16 in Vlaanderen.

Het jongste slachtoffer was toen 5 en het oudste slachtoffer 92 jaar. De gemiddelde leeftijd van de doden door woningbranden lag op 64 jaar. Van 3 slachtoffers is de leeftijd niet bekend. Bijna 74% van de fatale woningbranden vonden plaats in eengezinswoningen.

Vergelijking België dodelijke slachtoffers 2019 – 2020
Vergelijking Vlaanderen dodelijke slachtoffers 2019 – 2020

In 2020 is er dus meer dan een verdubbeling van het aantal doden in Vlaanderen. Enkel in Vlaams-Brabant is er een daling. In de andere Vlaamse provincies zie ik een enorme toename. Voor West-Vlaanderen is het meer dan een verdubbeling en voor Oost-Vlaanderen is het zelfs een verdriedubbeling. In Brussel is er een daling en voor Wallonië een stijging met een opvallende toename van doden in de provincie Luxemburg.


Jaarlijks gemiddeld 63 doden door woningbranden!

Als we kijken naar de cijfers van 2014 t.e.m. 2020 blijkt dat er jaarlijks gemiddeld 63 doden zijn. Er sterft dus gemiddeld om de 6 dagen iemand in België door een woningbrand. In Vlaanderen kwamen er de afgelopen 7 jaar jaarlijks gemiddeld bijna 28 mensen om, in Wallonië bijna 32 en in Brussel bijna 4.

2016 was het verschrikkelijkste jaar met 78 doden waarvan 46 in Vlaanderen, 28 in Wallonië en 4 in Brussel. 2017 en 2019 zijn de minst dramatische jaren voor België.

Na het pikzwart jaar 2016 voor Vlaanderen met 46 doden zien we t.e.m. 2019 een zeer sterke daling maar 2020 legde een verschrikkelijke stijging bloot. Terwijl Wallonië sinds 2018 een stijging kent van het aantal doden. In 2020 vielen de meeste doden in Wallonië sinds de telling.

2014 – 69

Vlaanderen 33

Wallonië 32

Brussel 4

2015 – 57

Vlaanderen 22

Wallonië 33

Brussel 2

2016 – 78

Vlaanderen 46

Wallonië 28

Brussel 4

2017 – 53

Vlaanderen 26

Wallonië 23

Brussel 4

2018 – 56

Vlaanderen 17

Wallonië 33

Brussel 6

2019 – 53

Vlaanderen 16

Wallonië 34

Brussel 3

2020 – 76

Vlaanderen 34

Wallonië 40

Brussel 2

2021 – 33

Vlaanderen 13

Wallonië 15

Brussel 5

(10/06/2021)


Samen naar meer brandveiligheid!

Leef Brandveilig

Op LeefBrandveilig! worden alle thema’s met betrekking tot brandveiligheid in en rond de woning vanuit dagelijkse en herkenbare situaties ondergebracht.
De website kan beschouwd worden als een toolbox voor iedereen: kinderen, jongeren, families, senioren, leerkrachten,… en zelfs voor de brandweer en hun brandpreventieadviseurs.
De rode draad in de campagnes is de familie Van Vlam. Deze familie, die zeer brandveilig leeft en het goede voorbeeld geeft, wordt bewust ingezet om brandveilig leven te promoten, preventietips mee te geven, met de focus op het belang van rookmelders en een vluchtplan. De familie Van Vlam bestaat uit grootouders, ouders, (klein-)kinderen en een huisdier. Het opzet is om vanuit verschillende situaties en gebeurtenissen brandveilige thema’s aan te kaarten en brandveilige boodschappen mee te geven.

Ga naar www.leefbrandveilig.be en ontdek het verhaal.


Belang van statistiek en brandonderzoek

Statistieken zijn een aanzet om gericht werk te maken van brandveiligheid. Je kan immers geen campagnes en sensibiliserende acties opstarten als je niet weet waar de branden gebeuren, hoe deze ontstaan en wie de slachtoffers zijn. Alle gekende gevallen van zelfdoding en moorden werden uit bovenstaande cijfers gehaald. Woningen, studio’s, kamers, hotels en rustoorden werden opgenomen in deze cijfers, de plaatsen dus die beschouwd kunnen worden als woon- of verblijfplaats.


Auteur & bron: Tim Renders – brandpreventieadviseur – tim@timrenders.be

Illustraties: Peter Van Rossum – communicatie Oscare vzw – peter.van.rossum@oscare.be


UPDATE 8 januari 2021: Van 75 naar 76 dodelijke slachtoffers.